Lạm dụng túi ni lông: Vẫn chờ biện pháp quản lý
04/08/2009

Tiện lợi phút chốc, di hại lâu dài

Một điều tra nhỏ đối với các hộ kinh doanh tại chợ Đồng Xuân (Hoàn Kiếm, Hà Nội) cho thấy, hàng ngày bình quân mỗi hộ tiêu thụ khoảng 200 – 300 túi ni lông các loại để gói hàng cho khác, chưa kể các loại băng keo dán, túi “lỉnh kỉnh” khác được sử dụng khi bán hàng cũng làm từ ni lông. Đem con số này nhân với hàng trăm hộ kinh doanh của chợ Đồng Xuân và nhiều chợ khác ở Hà Nội thì số lượng túi ni lông được tiêu thụ một ngày sẽ là một con số khổng lồ.

Khách hàng là những thượng đế, nên bây giờ đi mua hàng khỏi cần mang làn, giỏ, túi xách cho nặng. Khi mua hàng, họ được các chủ hàng cung cấp túi ni lông đựng cho tiện. Bên cạnh đó, khách hàng có thể xin bao nhiêu túi tùy ý. Nhiều chủ hộ kinh doanh cho biết, túi ni lông thường được mua theo kg và 1 kg túi quy ra khoảng 50 – 200 túi (số lượng phụ thuộc kích cỡ túi), giá túi khá rẻ từ 20.000 – 25.000/kg, nên người bán cho thoải mái để khách mua vừa lòng.

Hậu quả của việc phát miễn phí túi nilông “sử dụng một lần” (Ảnh: Tuổi trẻ)

Nhiều người biết tác hại của túi ni lông sau khi sử dụng. Tuy nhiên, do tiện lợi trong cuộc sống, nên họ vẫn tặc lưỡi sử dụng cho nhanh. Chị Thu Nga ở phố Hàng Giấy cho biết: “Tôi cũng ý thức được rác thải túi ni lông gây tai hại cho môi trường và đã mua 3 bịch túi tự hủy sinh học, song sau nhiều tháng không được nhớ đến, đống túi này hầu như còn nguyên. Trong khi túi ni lông ngoài cửa hàng thì sẵn quá, mua cái gì cũng được cho, nên chả có lúc nào dùng đến loại túi này cả”.

Chủ một cửa hàng bán túi ni lông ở phố Hàng Chiếu (Hoàn Kiếm, Hà Nội) tiết lộ, mỗi ngày cửa hàng bán được trên 500 kg túi ni lông, vào những ngày lễ, tết, lượng bán ra tăng vọt lên gấp 3 – 4 lần/ngày.

Việt Nam chưa có thống kê cụ thể, nhưng thực tế trên cho thấy, số lượng và các tác động của ni lông tới môi trường ngày một gia tăng. Thực tế tại tất cả các ngõ ngách, góc phố đều có rác thải túi ni lông vứt khắp nơi, vừa mất mĩ quan vừa ảnh hưởng đến môi trường sống. Mỗi lần xe của cơ quan môi trường đi thông tắc cống rãnh, đều “lộ thiên” nhiều loại túi ni lông lẫn lộn trong đống bùn đen moi lên từ lòng cống. Nhiều công trình nghiên cứu khoa học đã chỉ ra, khi túi ni lông chôn vùi dưới đất phải mất tới 400 – 600 năm mới có thể phân hủy hết.

Bó tay hay chưa làm mạnh?

Tác hại nghiêm trọng của túi ni lông đối với môi trường hiện nay đã khiến nhiều quốc gia siết chặt việc sản xuất và buôn bán loại túi này, nhưng ở Việt Nam hiện còn thiếu nhiều biện pháp quản lý. Nhiều người tiêu dùng còn cho rằng, khó có thể “xoá sổ” túi ni lông, bởi chúng đã trở thành vật không thể thiếu đối với cuộc sống hiện tại.

Gần đây, hệ thống siêu thị Metro khởi xướng chương trình “Siêu thị Metro cùng khách hàng bảo vệ môi trường”, nhằm hạn chế sử dụng túi ni lông. Chương trình được đánh giá là thành công, mặc dù ban đầu đã vấp phải nhiều phản ứng không đồng tình từ khách hàng. Thực hiện chương trình này siêu thị Metro đã bán cho khách hàng những chiếc túi được làm từ sợi tổng hợp có thể sử dụng nhiều lần với giá 7.000 đồng thay cho những chiếc túi ni lông mỏng phát miễn phí. Chiến dịch của siêu thị Metro hoàn toàn là hoạt động tự nguyện vì môi trường, bởi pháp luật chưa có quy định bắt buộc nào về việc này.

Một chương trình trong khuôn khổ hoạt động của chương trình giáo dục phân loại rác tại nguồn (3R) tại Hà Nội phát động từ tháng 8-2008 đến nay cũng đã phát miễn phí túi “eco-bag” (túi có thể sử dụng nhiều lần, thân thiện với môi trường) và đã được 90% số hộ dân các phường tham gia chương trình ủng hộ. Tuy nhiên, các chương trình hạn chế sử dụng túi ni lông trong sinh hoạt vẫn chưa có điều kiện nhân rộng, trong khi ý thức của nhiều người tiêu dùng vẫn chưa cải thiện trước sự tiện dụng của túi ni lông.

Trao đổi về chính sách quản lý rác thải từ túi ni lông, ông Nguyễn Văn Tài, Viện trưởng Viện chiến lược chính sách tài nguyên môi trường cho biết: Ngành tài nguyên môi trường đang có kế hoạch điều tra, khảo sát sự đồng thuận của công chúng, nếu tỷ lệ ủng hộ cao, ngành sẽ nghiên cứu xây dựng chiến lược giảm thiểu sử dụng túi ni lông. Chiến lược này cần phải óc lộ trình và sự đồng thuận của nhiều cơ quan liên quan và không thể làm một sớm một chiều.

Sự lạm dụng túi ni lông đã đến mức báo động, bất chấp tác hại của nó đối với sức khoẻ con người, môi trường sống và thúc đẩy biến đổi khí hậu. Để thực hiện được các chiến lược về môi trường, vai trò của các cơ quan quản lý nhà nước rất quan trọng trong việc đưa ra những quyết sách chiến lược như quy định không cho phép siêu thị phát không túi ni lông, tăng thuế đối với các nhà sản xuất túi ni lông, xử phạt nghiêm khắc những trường hợp vứt túi ni lông bừa bãi… Điều cần thiết hơn chính là việc phải tăng cường tuyên truyền để người dân nâng cao ý thức trong việc bảo vệ môi trường bằng chính hành động: Nói không với túi ni lông.

Đã đến lúc hạn chế sử dụng túi ni lông

Ông Norhisa Hitara, chuyên gia về mảng phân loại rác thải tại nguồn của Dự án 3R – Hà Nội (Dự án giảm thiểu, tái chế, tái sử dụng rác thải do Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản – Jica hỗ trợ  Hà Nội) cho biết: Với số lượng tiêu thụ túi ni lông khổng lồ hiện nay của người dân Thủ đô, túi ni lông đã trở thành vấn nạn của thành phố. Hầu như không có con đường, ngõ phố hay lối xóm nào hiện nay không có túi ni lông vương vãi. Cảnh tượng các ao hồ, sông ngòi bồng bềnh túi rác đã trở nên quen thuộc ở Thủ đô. Túi ni lông nguy hiểm cho môi trường vì nó có độ bền cơ học cao nên khó phân hủy. Chúng hầu như không phân hủy khi chôn xuống đất, trừ phi bị đốt hay sử dụng phản ứng hoá học nào đó. VÌ vậy, túi ni lông được xem là một trong những loại rác khó phân hủy nhất thế giới. Đã đến lúc nên vận động người Việt Nam hạn chế sử dụng túi ni lông.

Các loại phụ gia sản xuất túi ni lông cực kỳ độc hại

Ông Nguyễn Khoa – Phó Viện trưởng Viện Công nghệ hoá học Việt Nam cho biết: Túi ni lông được làm từ nhựa PTE không độc, nhưng các chất phụ gia thêm vào để làm túi ni lông mềm, dẻo, dai lại vô cùng độc hại. Nếu đựng đồ nóng bắt đầu từ 70 – 80 độ C thì những chất phụ gia sẽ có phản ứng phụ và khó mà biết được nó độc hại đến mức nào. Trong khi hiện nay nhiều người tiêu dùng chưa ý thức được điều này, đã vô tình làm hại đến chính sức khoẻ của bản thân. Do vậy, việc hạn chế sử dụng các loại túi ni lông là việc làm cần thiết.

Theo Tiến Hiếu – Vân Thái

tintuconline.vietnamnet.vn
Tổng cục Môi trường giữ toàn bộ bản quyền
Vietnam Envrironement Administration - All Rights Reserved 2008-2009