Công nghệ xử lý rác thải Seraphin: Thử kêu, đốt xịt
24/04/2009

Như Hànộimới đã phản ánh, vừa qua nhiều người dân của 2 xã Xuân Sơn (Sơn Tây) và Tản Lĩnh (Ba Vì) đã dựng lều lán chặn xe chở rác vào Nhà máy xử lý chất thải Sơn Tây (NMXLCTST) của Công ty CP công nghệ môi trường xanh Seraphin vì ô nhiễm môi trường…

 

Trong một diễn biến sau đó, UBND TP. Sơn Tây đã ra văn bản kiến nghị tạm dừng việc nhập rác mới vào nhà máy, yêu cầu xử lý số rác tồn đọng và rác chôn lấp không đúng quy trình, nâng cấp trang thiết bị xử lý rác... Được biết, NMXLCTST với mức đầu tư hàng chục tỷ đồng mới chính thức đi vào hoạt động tròn một năm đã đứng trước nguy cơ đóng cửa. Vì đâu nên nỗi?

 

Trống giong, cờ mở

Còn nhớ, cách đây tròn một năm- tháng 4/2008, Công ty CP công nghệ môi trường xanh tổ chức lễ khánh thành NMXLCTST khá rầm rộ với hàng trăm khách mời. Với mục tiêu giải quyết vấn đề rất nan giải của xã hội là ô nhiễm môi trường, sự ra đời của NMXLCTST được rất nhiều người quan tâm. Lúc đó, người ta rất kỳ vọng việc áp dụng công nghệ Seraphin sẽ đem lại lối thoát cho việc xử lý rác thải sinh hoạt vốn đang rất nhức nhối ở các đô thị.

 

Phát biểu tại buổi lễ, nhiều quan chức đã không tiếc lời ca ngợi công nghệ tái chế rác thải đầu tiên của Việt Nam nhưng đã “sánh ngang với công nghệ của các nước tiên tiến”, nhưng rất phù hợp với thực tế trong nước nên có “tính khả thi cao”.

 

Những con số đưa ra thật ấn tượng: Suất đầu tư một nhà máy cùng công suất chỉ bằng 30- 40% so với nhà máy sử dụng công nghệ châu Âu. Hiệu quả xử lý cao khi lượng rác phải chôn lấp chỉ còn 10%, trong khi các nhà máy áp dụng công nghệ của Pháp, Tây Ban Nha lượng rác chôn lấp sau khi xử lý còn tới 40-50%.

 

Báo chí thì được dịp tung hô rầm rĩ về những ưu việt của công nghệ Seraphin rằng mức độ tự động hoá của dây chuyền rất cao, rằng đây “là sự kết hợp hiệu quả của các phương pháp xử lý sinh học và nhiệt bao gồm các quá trình phân loại, tái chế nhựa, ủ composot, đốt và hóa rắn... với mục tiêu tạo ra sản phẩm tái chế hữu ích và phù hợp với điều kiện Việt Nam.”
 

Trước đó, trong quá trình thử nghiệm tại chính NMXLCTST, công nghệ Seraphin đã cho ra đời các sản phẩm khá “hot” là phân bón hữu cơ, bóng sàn bubbdek hoặc hạt nhựa, nhiên liệu rắn RDF và gạch block. Từ những điều “mắt thấy, tai nghe” này, nhiều người đã quá tin vào những ưu việt tuyệt đối của công nghệ Seraphin. Khi đó ít ai nghĩ rằng những sản phẩm thu được mới chỉ là kết quả thử nghiệm...

 

Thực tế không như mong đợi

Chỉ một thời gian ngắn sau khi đi vào hoạt động, dây chuyền xử lý rác thải của NMXLCTST đã bộc lộ những điểm bất hợp lý. Theo kỹ sư Lại Minh Chức, nguyên giám đốc nhà máy, khâu tách lọc sử dụng nhiều lao động thủ công, việc phân loại rác được thực hiện bằng tay do đó cần nhiều nhân lực và gây ảnh hưởng không tốt đến sức khoẻ người lao động. Máy móc trong dây chuyền đơn giản và thiếu đồng bộ, máy lớn chạy không hết công suất gây lãng phí, trong khi máy nhỏ quá tải thường hay hỏng hóc. Việc tách lọc các thành phần hữu cơ và vô cơ không triệt để dẫn đến hậu quả là chất lượng sản phẩm rất thấp: Gạch block chứa nhiều thành phần hữu cơ nên độ chịu lực kém trong khi phân hữu cơ lại có tỷ lệ gạch đá, thuỷ tinh vụn quá lớn, tới 30-40%.

 

Dây chuyền xử lý rác thải tại NMXLCT Sơn Tây (Hà Nội)

Còn theo ông Bùi Văn Phước, GĐ nhà máy thì hiện nay nhà máy đã dừng sản xuất các loại sản phẩm là gạch block và bóng sàn bubbdek, công việc chính hàng ngày của 130 công nhân là thu gom nilon, đồ nhựa và vận hành dây chuyền sản xuất phân hữu cơ. Công suất xử lý rác chỉ khoảng 50-60 tấn/ngày so với công suất thiết kế 200 tấn/ngày. Lượng phân bón ở đầu ra chừng 10 tấn mỗi ngày, chất thải nhựa khoảng 1 tấn.

 

So với khi thử nghiệm, lượng chất thải không thể xử lý, phải chôn lấp cao gấp 2- 2,5 lần. Chất thải tồn lại gồm các loại xà bần, chất dễ cháy... Công ty đang nghiên cứu để sản xuất ra các loại viên đốt. Nhưng đến khi đốt thử lại gây ra khói và mùi khó chịu dẫn đến phản ứng của người dân xung quanh.

 

Hiệu quả hoạt động của nhà máy thấp, dù đã dừng sản xuất những mặt hàng khó bán nhưng ước tính con số lỗ hàng tháng vẫn trên dưới 100 triệu đồng- ông Phước cho biết.

 

Cần tiếp tục hoàn thiện công nghệ

Thực tế tại NMXLCTST cho thấy: Dù đã có những ưu điểm khá rõ rệt so với phương pháp xử lý chất thải chôn lấp, công nghệ Seraphin vẫn cần được tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện. Theo nhiều chuyên gia xây dựng, với dây chuyền hiện tại của NMXLCTST thiết kế nhà xưởng, hầm ủ compost lớn làm tăng chi phí xây dựng cơ bản. Một số công đoạn xử lý rác bố trí chưa hợp lý; các chi tiết cơ khí nặng nề, tốn năng lượng.

 

Còn theo ông Lại Minh Chức, trước hết là phải tự động hoá hoàn toàn khâu tách lọc rác thải đầu vào, tuyệt đối không để người lao động tiếp xúc trực tiếp với rác, từ đó sẽ có điều kiện nâng cao chất lượng sản phẩm đầu ra. Các dây chuyền cần được nghiên cứu, tính toán lại với công suất phù hợp, đồng bộ và thiết kế hợp lý hơn.

 

Được biết, công nghệ Seraphin đã được chọn tham gia chương trình đầu tư các nhà máy rác cho các địa phương trong cả nước. Sẽ là quá sớm nếu mô hình NMXLCTST được nhân rộng trước khi nó được hoàn thiện về công nghệ.

 

                                                                                                                                                    Đức Hải

hanoimoi.com.vn
Tổng cục Môi trường giữ toàn bộ bản quyền
Vietnam Envrironement Administration - All Rights Reserved 2008-2009